Trẻ sơ sinh bị nấc cụt phải làm sao?

Nấc cụt là gì?

Nấc cụt (đôi khi viết sai chính tả là nấc cục, gọi tắt là nấc) hay ách nghịch là những đợt co thắt đột ngột không tự chủ và ngắt quãng của cơ hoành lặp đi lặp lại nhiều lần, do thì hít vào bị ngưng đột ngột, thanh môn bất ngờ đóng kín.

Một đợt nấc cụt thường chỉ diễn ra vài phút, nhưng cũng có thể kéo dài trong nhiều giờ hoặc 1-2 ngày, thậm chí nhiều năm. Nếu chỉ diễn ra từ vài phút đến ít hơn 24 giờ thì hiện tượng này thường không ảnh hưởng đến sức khỏe và không cần bất kỳ sự can thiệp nào, mặc dù có nhiều phương thức điều trị tại gia (hay còn được gọi là “mẹo”) được nhiều người áp dụng để rút ngắn thời gian nấc. Nhưng nếu kéo dài quá 48 giờ hoặc tái phát theo chu kỳ thì thường do bệnh lý. Tần số của nấc cụt thay đổi ở mỗi người, khoảng 2-60 cái/phút.

Nấc cụt ở trẻ sơ sinh

Tình trạng nấc cụt ở trẻ ơ sinh chỉ thành vấn đề khi kéo dài không dứt, khiến bé cảm thấy khó chịu và quấy khóc. Theo các chuyên gia sức khoẻ trẻ em, dưới đây là một số phương pháp đơn giản và an toàn để khắc phục hiện tượng nấc cụt ở trẻ sơ sinh.

1. Đổi tư thế nằm hoặc ngồi bú

Đôi khi, bé nuốt quá nhiều không khí trong khi bú, có thể là nguyên nhân gây nấc cụt. Vì vậy, bạn cần phải thay đổi tư thế bú của bé để hạn chế lượng không khí vào miệng và dạ dày của bé.

2. Giúp bé ợ hơi

Để ngừa tình trạng bé bị nấc cụt, điều quan trọng bạn cần làm là giúp bé ợ hơi sau khi bú. Vì khi ợ hơi sẽ giúp loại bỏ khí dư trong dạ dày của bé. Ngoài ra, khi bé ợ hơi có thể nới lỏng sự co thắt của cơ hoành, nhờ thế giúp ngăn ngừa tình trạng nấc cụt.
Cách vỗ lưng bé ợ hơi như sau:
Tư thế 1: Bế bé theo tư thế thẳng, đầu và mặt tựa vào vai mẹ. Nhẹ nhàng xoa phía sau lưng cho bé dễ chụi. Nếu bé không phản ứng gì mẹ có thể vỗ nhẹ sau lưng. Thực hiện, nhấc cao tay rồi vỗ nhẹ lại cho bé là được. Đế đề phòng bé bị ọc sữa và nôn trớ, mẹ có thể kê thêm 1 chiếc khăn chuyên dùng để chăm sóc trẻ sơ sinh trên vai trước khi thực hiện.

Tư thế 2: Đặt bé với tư thế nằm úp trên đùi mẹ. Tư thế này giúp bé vừa có thể ngủ ngon, vừa được mẹ xoa nhẹ lưng để giải phóng khí đang mắc kẹt trong dạ dày.

Tư thế 3: Trong quá trình chăm sóc trẻ sơ sinh, sau khi cho bé bú được tầm 60ml sữa, mẹ có thể giữ bé bằng hai tay, một tay đặt trước ngực, một tay đặt sau lưng bé. Khi mẹ dịu dàng nhấc bé lên, khí trong người bé sẽ hoàn toàn được giải phóng, qua đó ngừa được việc bé nôn trớ, đầy hơi.

Tư thế 4: Nếu không dùng những cách trên, mẹ có thể thử bế bé lên vai với một tay giữ phần mông và khum tay còn lại xoa hoặc vỗ nhẹ lên lưng trong khoảng 5-15 phút. Nếu bé có dấu hiệu ợ hơi ra ngoài là thành công rồi mẹ nhé.

Lưu ý nhỏ: Nên có khoảng thời gian vỗ ợ hơi nhất định trong quá trình chăm sóc trẻ sơ sinh để bé quen dần (tốt nhất là sau mỗi lần bé bú 60ml sữa hoặc khi chuyển từ bầu vú này sang bên còn lại).Mẹ có thể chuẩn bị một chiếc khăn nhỏ lót ở dưới cổ bé trước khi vỗ ợ hơi, vừa giúp bé cảm thấy mền mại mà còn vệ sinh khi chẳng may ọc sữa mẹ nhé.

3. Massage lưng cho bé

Tình trạng bé nấc cụt trong thời gian ngắn không gây hại cho sức khỏe. Điều bạn cần làm là giữ bé bình tĩnh và dùng tay chà xát lưng bé một cách nhẹ nhàng để nấc cụt có thể biến mất từ từ. Cách massage lưng cho bé như sau:

– Để trẻ nằm sấp rồi nhẹ nhàng vuốt ve phần lưng. Xoa khắp lưng rồi tản dọc sang hai bên cánh tay. Tẩm quất nhẹ nhàng vai bé.
– Massage dịu dàng khắp cơ thể bé.Vì đây là những em bé mới sinh hệ cơ xương khớp của bé còn rất non nớt nên bạn cần hết sức nhẹ nhàng kẻo bé đau.
– Luân phiên hai tay để vuốt dọc sống lưng bé, bắt đầu từ đốt sống cổ đến đốt xương cùng. Sau đó lướt nhẹ xuống hai chân. Gập đầu gối bé rồi tiếp tục massage bàn chân.
– Bạn dùng các ngón tay massage xung quanh mắt cá chân bé.
– Nhẹ nhàng vuốt ve các ngón chân bằng một tay và dùng ngón cái của bàn tay kia masage ngược lên lòng bàn chân của bé.
– Đối với các ngón chân cũng massage tương tự các ngón tay, nắn bóp, kéo và xoay lần lượt từng ngón. Kẹp bàn chân của bé ở giữa hai bàn tay của bạn và giữ nhẹ trong vài giây. Sau đó lật người bé lại.

4. Cho bé bú thường xuyên

Bạn nên cho bé bú thường xuyên trước khi bé đói, vì lúc đói, dạ dày bé chứa nhiều khí dễ gây nấc cụt. Đôi khi, hiện tượng nấc cụt kèm theo nôn mửa có thể là dấu hiệu cảnh báo dạ dày của bé có vấn đề, bạn cần đưa bé đến bệnh viện để kiểm tra.
Hướng dẫn cho bé bú đúng cách nhất:

5. Ngừng cho bé bú khi nấc cụt không dứt

Trong trường hợp hiện tượng nấc cụt kéo dài không dứt sau vài phút, bạn cần phải dừng cho bé bú. Nếu bạn tiếp tục cho bé bú trong khi bị nấc cụt, bé có thể bị nôn mửa. Điều này sẽ khiến cho bé cảm thấy khó chịu hơn. Vì vậy, giải pháp tốt nhất là bạn hãy để cho bé dừng nấc cụt rồi mới tiếp tục cho bé bú.

Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị nấc cụt

Có nhiều trường hợp tự phát sinh nấc cụt, tuy nhiên trẻ sơ sinh nấc cụt có thể phát sinh do nhiều sự kiện đặc trưng như thiếu nước, ăn quá nhanh, đói trong thời gian dài, dùng đồ uống lạnh trong khi đang ăn đồ ăn nóng, ợ, ăn đồ ăn cay hay có gia vị kích thích, cười lớn, ho, uống quá nhiều đồ uống có cồn, khóc lóc (thổn thức gây ra luồng khí đi vào ổ bụng), thiếu cân bằng điện giải, nói một hơi quá dài, làm sạch cuống họng, do một số loại thuốc kích thích giảm đau mạnh như Heroin, Morphine, và Oxycodone hay do thiếu vitamins. Nấc có thể xảy ra do áp lực lên thần kinh cơ hoành bởi các kết cấu tổ chức giải phẫu khác, hay do có cảm giác có thức ăn trong thực quản, đôi khi (hiếm) do các khối u hay bệnh lý ở cật. Tổ chức ung thư Hoa Kỳ báo cáo rằng 30% số bệnh nhân của các liệu pháp hóa học trải qua nấc cụt do ảnh hưởng của điều trị.
Tuy nhiên dưới đây là 3 nguyên nhân chính khiến trẻ sơ sinh nấc cụt:
– Do cách giữ ấm trẻ không thích hợp, bị trào ngược khí gây ra nấc cụt, giống như tục ngữ nói “uống phải khí lạnh” nên gây ra nấc cụt.
– Do uống sữa không đúng cách, nếu trẻ uống quá nhiều sữa, ngừng tụ lại không tiêu hóa hoặc uống sữa quá lạnh làm cho khí ngừng trệ không thông, chức năng dạ dày, tỳ giảm yếu, khí cơ tăng giảm thất thường làm cho khí dạ dày trào ngược gây ra nấc cụt.
– Do trẻ nút sữa quá nhanh hoặc vừa khóc xong uống sữa, nghẹt thở nhất thời cũng dẫn đến nấc cụt.

Cách điều trị nấc cụt cho trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh nấc cụt thông thường tự khỏi mà không cần bất cứ sự can thiệp y học nào; trong hầu hết các trường hợp nó có thể hết đơn giản bằng cách không nghĩ đến nó nữa. Tuy nhiên, có một số cách điều trị được ghi chép lại đối với các trường hợp nấc thông thường. Một số cách chữa trị thông thường tại nhà như: dọa cho trẻ bị nấc sợ, gây cho họ chú ý đến việc khác, uống nước (đôi khi theo những cách không chính thống), hay cố tình thay đổi cách hít thở…. Tuy nhiên những cách trên các chuyên gia không khuyến khích.
Cách xử lý nấc cụt cho trẻ:
– Nếu do nguyên nhân “trào ngược thực quản, dạ dày” gây ra nấc cụt và trớ sữa, sau khi bú sữa xong cho trẻ đứng thẳng dựa vào vai của người lớn để bài khí, trong vòng 30 phút nhất định không cho trẻ nằm ngửa. Khi trẻ được 4 tháng cho ăn thức ăn dặm như bột gạo hoặc bột mỳ để tăng độ kết dính của sữa, phòng tránh được nấc cụt.
– Nếu trẻ nấc cụt là do dị ứng với protein của sữa, phụ huynh nên dựa vào chỉ dẫn của bác sỹ để sử dụng loại sữa phù hợp.
– Nếu trẻ quen bú sữa trong trạng thái yên tĩnh, phụ huynh nhất định không để cho trẻ quá đói mới cho bú. Ngoài ra, khi trẻ đang khóc nức nở cũng không nên cho bú.
– Tư thế trẻ bú sữa cũng phải chính xác, khi trẻ bú cũng cần tránh quá vội, quá nhanh, quá lạnh hoặc quá nóng.
– Khi trẻ nấc có thể dùng đồ chơi hoặc âm nhạc nhẹ nhàng chuyển hướng, hấp dẫn sự chú ý của trẻ để giảm bớt tần suất nấc.
– Khi trẻ bú sữa nên dành thời gian nghĩ giữa cữ bú, cho trẻ đứng thẳng trên đùi người lớn, nhẹ nhàng vuốt lưng cho trẻ, tránh được nấc cụt liên tục.

Share This Post

Post Comment